Biuletyn jest wydawany tylko w formie elektronicznej.
Na niniejszej stronie dostępne są wyłącznie jego zdekodowane fragmenty.
Całość opracowana jest w formacie PDF, który ułatwia
pobieranie zamieszczonych w nim tekstów.

Przegląd prasy

Komunikaty, ogłoszenia

Polskie wartości: osobiste, narodowe i uniwersalne (cz.2)

2020-12-30

Wielki skarbiec polskich wartości osobistych, rodzinnych, społecznych i narodowych oraz naszych podstawowych wartości uniwersalnych – to wielowiekowe dziedzictwo po naszych przodkach oraz wielkie wyzwanie dla nas i naszych następców. Skarbiec ten trzeba starannie ochraniać, wzbogacać i przekazywać z pokolenia na pokolenie, gdyż jest on podstępnie okradany i niszczony…

Wartości w życiu społecznym i politycznym

Polityczny nurt chrześcijańsko-narodowy otwarcie deklaruje swoje, wskazane powyżej, podstawowe wartości Polaka i buduje na nich w życiu społecznym i politycznym. Zaprasza i przyjmuje wszystkich, którym te wartości stają się bliskie i drogie, a takich ludzi jest wielu. Wszak w imię Boże zaczynały się polskie konstytucje, znakiem krzyża świętego polski chłop rozpoczynał siew zboża, a pilot uruchamiał silniki samolotu. Jeśli Bóg jest na pierwszym miejscu, to wszystko w życiu i w państwie układa się na właściwym miejscu – poucza nas Kościół i doświadczenie historyczne. Wrogom Kościoła: masonom i ateistom to się nie podoba i wykrzykują, że Polak nie musi być człowiekiem wierzącym w Boga, trudno jednak wskazać wielkiego Polaka – ateistę.

Ktoś kto świadomie odrzuca Boga (odrzuca to „czego nie ma”, czy raczej odrzuca to co czuje że jakieś jest, jemu nieznane, ale mu się nie podoba) w istotny sposób trąci w logikę i dystansuje się od większości tego, co Polskę stanowi. Dystansuje się bowiem zarówno od wielu wartości narodowych jak też od ogólnej logiki ładu świata i życia w jakiej są one zakorzenione. A im bardziej się dystansuje, tym łatwiej się wynaradawia i łatwiej może utracić własną tożsamość i zagubić się. Bo w jaką stronę może odwróci się i ku jakim wartościom czy pseudo-wartościom ? Najłatwiej ku wrogom Ojczyzny i zdradzie, jak bywało i dziś szerzej to widzimy.

Interesujące nas wartości narodowe mogą być różnie pojmowane i formułowane przez odmienne opcje polityczne i światopoglądowe. Wiele opcji i partii politycznych jednak ich nie prezentuje z braku samookreślenia, czy własnej zmienności, lub też aby nie ułatwiać sporów i krytyki. Brak wyraźnego sformułowania podstawowych wartości określonej partii politycznej wskazuje jednak na jej niedojrzałość lub samozakłamanie.

Było i jest wielu szlachetnych Polaków, którzy w latach zakłamania utracili wiarę religijną lub do niej nie dotarli, ale szanują ją u innych i w szerokim zakresie realizują polskie wartości narodowe. Podobnie wielu żyjących w Polsce obcokrajowców, czy wyznawców innych religii, przestrzega uniwersalnych zasad etycznych i polskiego prawa. Jeśli z szacunkiem odnoszą się do naszych wartości, będziemy i ich szanować we wspólnocie narodowej. Dlatego autor przypomina i proponuje wszystkim następujący, pełny kanon naszych polskich i uniwersalnych wartości:

Wartości osobiste i rodzinne:
1. Godność człowieka, prawe sumienie, szlachetność i honor.
2 . Życie ludzkie i zdrowie (od poczęcia do naturalnej śmierci).
3. Naturalna rodzina; nierozerwalne małżeństwo mężczyzny i kobiety oraz ich dzieci.
4. Wolność i odpowiedzialność (osobista, religijna, gospodarcza, polityczna, narodowa – bez samowoli).
5. Prawa natury oraz piękno, prawda i obiektywna nauka.
6. Jedna uniwersalna etyka chrześcijańska (w życiu osobistym, społecznym, gospodarczym i politycznym ).
7. Krzyż i święta wiara chrześcijańska (Kościół katolicki i prawosławny oraz szacunek dla innych wyznań i religii jakie respektują uniwersalne zasady etyczne).
8. Ojczyzna – Polska.

Wartości społeczne i narodowe:
1. Naród polski i Polonia (solidarne i samorządne społeczeństwo obywatelskie).
2. Polska ziemia i morze, góry, jeziora, rzeki, lasy, zasoby geologiczne, walory przyrody i krajobrazu.
3. Gospodarka (także państwowe przedsiębiorstwa strategiczne), zdrowe, rodzinne rolnictwo i przetwórstwo oraz podstawowa infrastruktura.
4. Polskie, suwerenne i konstytucyjne władze państwowe.
5. Polski, narodowy system informacyjny i medialny oraz pieniężno-finansowy.
6. Własność prywatna zobowiązana społecznie (osobista, rodzinna, wspólnotowa) oraz własność społeczna, komunalna i narodowa (państwowa).
7. Narodowy i chrześcijański patriotyczny, powszechny system wychowania i edukacji (w rodzinach i na uczelniach),
8. Polska historia i kultura, dziedzictwo narodowe, duch jedności i pokoju (ponad podziałami i różnorodnością). Polskie ośrodki sztuki i zabytki.
9. Bezpieczeństwo narodowe (narodowe siły zbrojne i przysposobienie obronne) oraz bezpieczeństwo wewnętrzne i osobiste.
10. Pokój i współpraca międzynarodowa, szczególnie z naszymi sąsiadami oraz bliższe więzi państw Wspólnoty Wyszehradzkiej.

Świadectwem dojrzałości naszych wartości narodowych i polskiej kultury będą projekty nowej polskiej konstytucji, jako współczesnego, suwerennego państwa XXI wieku, w szerszej wspólnocie państw i narodów. Przygotowanie projektu takiej konstytucji stanowi nasze wielkie, aktualne zadanie.

Istotne wartości narodowe oraz duże segmenty dobra społecznego trwają i pozytywnie oddziałują w obecnej, częściowo jeszcze zdeformowanej i zafałszowanej rzeczywistości społecznej i gospodarczej. Trzeba je dostrzegać i bronić, aby w procesie dalszych zmian, czy jakiejś zawieruchy nie zostały zniszczone. (Tak już bywało, że pod hasłami naprawy dużo istniejącego dobra zniszczono). Rzeczywista naprawa i rozwój nie wymagają zawieruchy, a przemyślanego i konsekwentnego, pokojowego działania.

Aczkolwiek potrafimy wyróżniać poszczególne cnoty i wartości, to jednak normalnie przejawiają się one i nabierają blasku łącznie z innymi wartościami, w pięknych bukietach, określanych potocznie jako prawość, szlachetność czy honor. Odnoszą się przede wszystkim do poszczególnych osób, ich charakteru, zdolności i dokonań; a pośrednio odnosimy je także do środowisk społecznych i narodowych.

Myśląc o wartościach od początku trzeba się oderwać od komercyjnych wycen pieniężnych i raczej pytać - o jakie cnoty trzeba najbardziej zabiegać? Dla chrześcijanina, ale też dla każdego człowieka kultury klasycznej, istotną wskazówką jest związek danego dobra-wartości z wartościami podstawowymi, to jest z prawdą, sprawiedliwością i pokojem oraz z dobrem wspólnym i pięknem. W odniesieniu do tych podstawowych, klasycznych wartości łatwiej jest porządkować, wybierać i rozwijać inne nasze wartości oraz dobierać najbardziej wartościowe cele i środki do ich realizacji. W codziennym życiu dobrze jest wyróżnić i mówić o następujących grupach wartości, zaczynając od najważniejszych i przechodząc do dalszych.
1. Wartości ściśle religijne.
2. Wartości etyczne i moralne.
3. Wartości narodowe i państwowe, kulturowe i społeczne.
4. Wartości ogólne i materialne, moje i mojej rodziny.
5. Wartości własnej edukacji i kariery.

Poszczególne grupy wartości są sobie logicznie bliskie i w psychice człowieka powiązane i oddziałują wzajemnie. Wyższe wartości umacniają i inspirują realizację wartości wskazanych poniżej i dlatego tym bardziej są ważne. Ponieważ trudności i pokusy wielokrotnie hamują wyznawanie i rozwój niektórych wartości, a nawet je niszczą, dlatego inspiracja ze strony nadrzędnych wartości ułatwia powrót do realizacji i tych niższych. A gdy zdarzy się załamanie realizacji jakiejś wartości wyższej, nawet religijnej, żywa praktyka cnót niższych będzie stymulowała do powrotu także do wartości najwyższej. Uznając i zachowując normalnie powyższą hierarchię wartości, w różnych sytuacjach możemy przejściowo dawać pierwszeństwo realizacji dalszych wartości.

Początkowy kapitał wartości człowieka

Dziecię – człowiek rodzi się z ciałem i duszą, obdarowany już w podstawowe zdolności i talenty. To tak, jakby miał wsiane ziarna najprzedniejszych zbóż dla ich dalszego rozwoju. Najbardziej podstawowy, początkowy kapitał wartości natury, dany człowiekowi z przyrodzenia, obejmuje:
1. życie, zdrowie oraz zdolność do wzrostu i rozwoju,
2. indywidualność, wolność i godność osobistą, inteligencję ; ciekawość świata i zdolność logiczną do poznawania prawdy ( Leon XIII: Libertatiś – O wolności człowieka (encyklika 1888): „ Podstawą doskonałości człowieka jest jego stosunek do prawdy, to zdolność umysłowego ujmowania rzeczywistości, jej syntetycznego widzenia, prawidłowego ujmowania związku między rzeczami i faktami.”)
3. wyczucie moralne rozróżniania dobra i zła (głos sumienia),
4. inne szczególne zdolności psychiczne i fizyczne (poczucie ładu, piękna …),
5. wyczucie transcendencji – bóstwa. ) „Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka gdy na ten świat przychodzi” (Jan 1, 9). Wszystkie znane cywilizacje w ciągu kilku tysiącleci były cywilizacjami uznającymi bóstwa i oddającymi im cześć. Bezbożnictwo, a w istocie wielki bunt przeciw Bogu, został zorganizowany i spopularyzowany dopiero w XVII wieku.
6. ambicję, pragnienie ważności i wielkości oraz jakiejś nieśmiertelności.

Chrześcijaninowi te wartości natury dodatkowo przybliża i wyjaśnia objawienie Boże i nauczanie Kościoła. Ponadto Kościół katolicki ofiarowuje mu fundamentalną wartość sakramentu chrztu i wiary świętej oraz otwiera na miłość Boga do człowieka i do wszelkiego stworzenia. Wskazuje mu miłość jako drogę życia do prawdziwego ładu i szczęścia. Wymienione wartości dopełniają się i umacniają w osobistym poznaniu logicznym oraz w przeżyciu emocjonalnym praktycznego działania.

Obok tak bogatego, początkowego kapitału osobistych wartości, natura już od urodzenia obciąża każdego człowieka pewnymi słabościami wewnętrznymi i otwartością na negatywne inspiracje zewnętrzne. Podsuwa egoizm, zakłamanie, lenistwo, żądzę panowania i inne (To skutek skażenia natury ludzkiej przez grzech pierworodny). Te skłonności i inspiracje sprzeciwiają się rozwojowi wskazanych, prawdziwych wartości. Zmaganie się z nimi dokonuje się w obszarze osobistej wolności, inteligencji i poczucia moralnego każdego człowieka.

Wielkim darem natury rodzącego się człowieka są też jego rodzice, ich gorąca i czuła miłość, dbałość o jego rozwój, o dobre wychowanie w wartościach i do wartości. Najlepiej, gdy wartości te są formowane pod wpływem nauki Kościoła katolickiego, z łaską Bożą i miłością, gdyż wówczas stają się trwałym kapitałem dalszego rozwoju i realizacji większego dobra, z zachowaniem ładu, harmonii i pokoju.

Taka dobra rodzina, dobra szkoła i katechezy religijne to druga część daru i kapitału podstawowych wartości na całe przyszłe życie, darmo dana młodemu człowiekowi. (Niestety, nie wszyscy rodzice zdają sobie dziś sprawę ze zdolności intelektualnych i moralnych swoich najmłodszych dzieci i zaniedbują ich rozwój już od pierwszych lat.) Jakże współczuć trzeba ludziom, którzy od dzieciństwa zostali pozbawieni tego daru wartości rodzinnych, zostali jakby wyrwani i pozbawieni dziedzictwa. Straszną winę ponoszą ci, którzy do tego doprowadzili.

Wielką stratą społeczną i bólem jest każde dziecko, które z braku dobrej rodziny, czy wpływu złego środowiska, narażone jest na wypaczenie i zafałszowanie podstawowych wartości z jakimi się urodziło (np. agresja LGBT). Podobnie szkodzi sobie i społeczeństwu każdy młody człowiek, który zamiast rozwijać swoje zdolności, przejmuje zło i wypaczenia ze złego środowiska. Współczuć trzeba takim ludziom, być wyrozumiałym oraz podawać rękę i podciągnąć ich w górę.

Kolejnym wielkim darem ubogacającym człowieka, jest dziedzictwo wartości kultury narodowej, zakorzenionej w dawnej kulturze chrześcijańskiej Europy Zachodniej oraz w starożytnej kulturze filozofii greckiej, prawa rzymskiego i sztuki starożytnej. Kultura polska ubogaca człowieka duchowo i inspiruje wielkością dokonań i chwały naszych bohaterów, świętych, odkrywców i wynalazców. Ujmuje pięknem obyczajów, otwartością, prawdziwą tolerancją, kreacją jedności i budowaniem pokoju. Niestety, pewne obszary życia zatrute są współcześnie brzydotą, fałszem, seksualizmem i niesprawiedliwością.

Wszystkie wskazane wartości stanowią bezcenne dziedzictwo, kapitał narodowy, prawie darmo dany młodzieży, jaki godnie przyjęty powinien być wnoszony do życia społecznego i pomnażany. Kto go posiadł powinien czuć się uprzywilejowanym i szczególnie zobowiązanym do dalszego wzbogacenia w życiu oraz przekazania go następnym pokoleniom.

Osobisty dobór i rozwój wartości
Początkowy kapitał darów natury i bogactwo wartości wynoszonych z domu rodzinnego, szkoły i Kościoła, trzeba w sobie utrwalać już od najmłodszych lat i rozwijać, wypracowując cnoty uczciwości, pobożności, koleżeństwa, pilności w nauce, pomocy domowej i ofiarności. W miarę dojrzewania i otwierania się na zróżnicowaną rzeczywistość trzeba głębiej poznawać cechy i walory różnych głoszonych haseł, prawd i wartości oraz rozważać ich wagę i prawdziwość w świetle podstawowych wartości klasycznych, religijnych i patriotycznych. Dobrze jest rozróżniać i układać je roboczo jako :
• pewne, dużej wartości, bezcenne,
• pozytywne i pewne, ale trudne i może mniej ważne,
• niezbyt pewne, ale użyteczne - do dalszego przemyślenia i wyjaśnienia,
• wątpliwe, ale może istotne – do wyjaśnienia,
• pseudo-cnoty, fałszywe hasła, zatrute wartości – nie dla mnie.
Takie oceny są bardzo ważne, ale i trudne ponieważ fałszerze wartości skutecznie je upiększają i reklamują. Pomocą i przykładem powinni służyć prawi rodzice i krewni, nauczyciele i katecheci. Jest to jednak dziś dosyć trudne ze względu na powszechne zerwanie bliskiej łączności międzypokoleniowej. Trzeba młodym przypominać wartość mądrej porady starszych i powinność korzystania z nich.

Na drodze własnych analiz oraz budujących przykładów i prawych porad człowiek formuje swój światopogląd, jako pakiet kierunkowy na dalszą drogę życia. Człowiek potrzebuje wartości zgodnych z naturą i nauczaniem religijnym, mających oparcie w danej mu logice i prawdzie rozumu oraz w głosie sumienia. Potrzebuje wartości wzajemnie zgodnych, ponadczasowych i możliwie uniwersalnych, ogólnoludzkich. Bowiem wybór takich wartości wprowadza życie człowieka w ogólny ład natury, sprzyjając kształtowaniu ładu wewnętrznego i zewnętrznego, ku wzrostowi osobistej kultury i więzi społecznych. Ułatwia realizację tych wartości, niezależnie od okoliczności oraz zachowanie wierności samemu sobie i przyjaciołom.

Im poważniej człowiek traktuje swoje niepowtarzalne, ziemskie życie w perspektywie śmierci i wieczności, tym poważniej musi je przemyśleć i wybrać - jakim celom i wartościom chce poświęcić życie oraz o jakie wartości zabiegać i bronić. I czy ma wartości za jakie w szczególnych okolicznościach gotów jest oddać życie? Już starożytni powiadali: „Jeśli w życiu nie masz wartości większej (cenniejszej) niż własne życie, to twoje życie nie ma większej wartości”. (Czy to tylko gra słów, czy wskazówka mędrca?).

Różne są ludzkie drogi dochodzenia i wyboru wartości, szczególnie religijnych i moralnych. Szczęśliwsi znajdują je już w rodzinie, a inni poprzez życiowe rozczarowania, poszukiwania i bóle. Wiara religijna jest darem Bożym, ale i odpowiedzią na nasze osobiste pragnienie i poszukiwanie. Wiara wnosi światło, rozświetla drogę życiową, pozwala uporządkować uznawane wartości i „wpisuje nas w Polskę”. Daje logiczne wyjaśnienie tajemnicy ludzkiego bytu i świata, formuje i popularyzuje ład oraz sprzyja organizacji sprawnych instytucji społecznych i państwowych. Ateizm i bezbożnictwo, niezgodne z ładem natury i wyczuciem metafizycznym, wymyślił dopiero tzw. racjonalizm w XVIII wieku, ale do dziś nie potwierdził się naukowo i nie sprawdził w życiu.

Wyznawane i realizowane wartości charakteryzują tożsamość człowieka i to kim on jest, są wyznacznikiem jego szlachetności, wierności i honoru. Świadomie wybrane i przyjęte wartości człowiek zwykle utrwala jako ideały swej młodości, naszego środowiska, powołania, naszego małżeństwa. Tak przyjęte, wspólne wartości zbliżają i łączą ludzi, budują trwałe przyjaźnie, często silniejsze niż pokrewieństwo, są lepiszczem współpracy dla realizacji wspólnego dobra. Przyjaciele inspirują się wzajemnie do rozwoju wybranych wartości, a w życiowych upadkach pomagają w powstaniu. Motywują działanie, realizują wytknięte cele oraz zaspokajają potrzeby i ambicje człowieka, przynosząc satysfakcję i radość.

W realizacji wybranych wartości mnożą się jednak różne trudności, zasadzki i mgławice pojęciowo-emocjonalne. Trzeba być na nie przygotowanym, a przyjęte podstawowe wartości traktować jak słupy wbite wzdłuż obranego kierunku nieznanej drogi życia i jeśli człowiek trochę zbłądzi lub ktoś go zwiedzie, łatwiej zauważy i powróci do słupów na wybranym kierunku. Przez niepewną przyszłość najbardziej pewnie wiedzie człowieka pojazd godności osobistej i honoru, prawości i szlachetności, miłości Boga, rodziny i Ojczyzny.

Niestety, okaleczona ludzka natura doprowadza często do upadków, do poniżenia własnej godności, a nawet do odejścia od obranych wartości (co jest bolesną degradacją własnej osobowości). Prowadzi to zwykle do konfliktów w rodzinie i otoczeniu oraz do zerwania więzi społecznych. Tylko wiara, Kościół katolicki i łaska Boża mogą wówczas pomóc w powstaniu z upadku, dopomogą też może dawni przyjaciele.

Bardzo groźne jest indywidualne czy np. partyjne, kłamliwe wyznawanie publicznie prawych wartości, a faktyczne ich zwalczanie i realizowanie zupełnie czegoś innego. Częściej spotyka się niedojrzałe osoby i grupy społeczne, które unikają deklarowania wyznawanych wartości, aby nie ukazywać swojego relatywizmu, czy obojętności wobec nich. Podobni do nich są różni krętacze, deklarujący wartości i dobra, a realizujący tylko to, co w danych warunkach leży w ich interesie lub opłaca im jakaś agentura. Tych trzeba się wystrzegać.

(zaloguj się aby pobrać plik w formacie pdf)

Prof. Włodzimierz Bojarski

Logowanie