Biuletyn jest wydawany tylko w formie elektronicznej.
Na niniejszej stronie dostępne są wyłącznie jego zdekodowane fragmenty.
Całość opracowana jest w formacie PDF, który ułatwia
pobieranie zamieszczonych w nim tekstów.

Przegląd prasy

Komunikaty, ogłoszenia

Uwagi metodologiczne: Czynniki destrukcji Stanów Zjednoczonych

2012-02-04

Scenariusze rozpadu Stanów Zjednoczonych nie są rzeczą nową. Warto zatem cofnąć się do niektórych wcześniejszych scenariuszy przewidujących ten rozpad, aby przyjrzeć się ich uzasadnieniu.

Są ono oparte głównie na ujawnieniu czynników destrukcyjnych, co pozwala na (subiektywną) ocenę wiarygodności przebiegu omawianych procesów. Nie mniej ważne wydaje się zatrzymanie nad kwestią zasięgu działania tych czynników. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mają one prawdopodobnie coraz szerszy zasięg, wykraczający poza granice jednego kraju.

Warto zaznaczyć, że uzasadnienie rozpadu struktury państwowej i terytorialnej wywołanego nasilaniem się czynników destrukcyjnych znajduje się w jaskrawej sprzeczności z przekonaniem, iż o stabilności całego systemu społeczno-gospodarczego świadczą względnie dobre wskaźniki wzrostu gospodarczego, w tym tempo wzrostu Produktu Krajowego Brutto. Przekonanie to należy uznać za fałszywe, o czym pisaliśmy wielokrotnie na łamach EEM (patrz np.: „Fetysz PKB”). Zastrzeżenie to ma znaczenie nie tylko metodologiczne. Analiza procesów destrukcyjnych obejmuje szersze spektrum czynników ekonomicznych, a także wiele zjawisk i wydarzeń pozaekonomicznych, często uznawanych za „miękkie” (trudno wymierne).

Teraz sięgamy po szeroko komentowaną ostatnio (mimo upływu lat) prognozę rosyjskiego profesora Igora Panarina (byłego analityka KGB) „Rozpad USA: mit czy realność?” z 2003 roku.

Konieczne są wstępne wyjaśnienia. U Panarina rozpoznanie symptomów rozpadu imperium opiera się na analogii z okresem poprzedzającym rozpad Związku Sowieckiego, a ściślej biorąc, na rosyjskim oświadczeniu historycznym z tego okresu. Nie można wykluczyć, że prognoza Panarina zawiera tendencyjne, antyamerykańskie akcenty. Zarzuca mu m.in. znany publicysta Andrew Osborn pisząc, że „jego ponure prognozy dla USA, to muzyka dla uszu Kremla”. Jednak nie oznacza to, że jego dobór argumentacji nie powinien skłaniać do poważnych refleksji.

Panarin wymienia trzy czynniki zwiastujące rozpad Stanów Zjednoczonych. Pierwszy, to czynnik oznaczony podwójnie, jako psychologiczny i zarazem moralny („…społeczeństwo amerykańskie jest na skraju psychicznego załamania. Rozpoczął upadek moralny Ameryki”). Powołuje się przy tym na liczne źródła amerykańskie, ukazujące drastyczne przypadki demoralizacji społeczeństwa Stanów Zjednoczonych. Drugi czynnik, to czynnik ekonomiczny, dziś nie wymagający szerszego komentarza: „USA siedzi na bombie finansowej - stopień przegrzania na amerykańskim rynku akcji nie ma precedensu. I prognozy na najbliższą przyszłość są pesymistyczne”. Trzeci czynnik, to zwiastująca koniec dominacji światowej utrata symboli amerykańskiej potęgi takich jak wieże World Trade Center w Nowym Jorku czy promu kosmicznego w lutym 2003 roku , panika wywołana groźbą atakami terrorystycznymi, a także stałe osłabienie dolara i bankructwo największych korporacji narodowych.

W odróżnieniu od obecnych wizji upadku Stanów Zjednoczonych, we wspomnianej prognozie spektrum czynników składających się na ewentualność upadku jest znacznie szersze ( faktycznie Panarin operuje nie tyle trzema czynnikami, ile trzema dużymi agregatami czynników). W obecnych wizjach podstawowym czynnikiem (również agregatowym) są silne perturbacje finansowe. Ale to jest zawężenie pola widzenia.

(zaloguj się aby pobrać plik w formacie pdf)

Prof. dr hab. Artur Śliwiński

Logowanie